wat produceert NL nog buiten voedsel?
Nederland produceert en exporteert naast voedsel nog grote hoeveelheden chemische producten, machines, high-tech apparatuur en sierteelt. [1, 2]
Chemische en technische producten
- Chemische producten: Plastic, brandstoffen, medicijnen en kunstmest behoren tot de grootste exportproducten van Nederlandse bodem.
- Machines en elektronica: Onder meer chipmachines (zoals die van ASML), medische apparatuur en transportmiddelen.
- Aardolieproducten: Olie wordt in de Rotterdamse haven geraffineerd tot benzine en andere producten voor Europa. [1]
Sierteelt en groen
- Bloemen en planten: Nederland is wereldleider in de export van snijbloemen, tulpenbollen en kamer- en tuinplanten.
- Bomen en zaden: Ook jonge bomen voor bosbouw en landbouwzaden worden veelgekweekt. [1, 2, 3]
Metaal en bouw
- Staal en metalen: IJzer en staal (geproduceerd bij Tata Steel in IJmuiden) en producten van aluminium.
- Bouwmateriaal en schepen: Jachten, baggerschepen en gespecialiseerde scheepsbouw. [1]
Wil je meer weten over de productie binnen een specifieke sector, zoals de chemie of de high-tech industrie?
Waren medicijnfabrikanten NL niet juist aan het verlaten, op de investeerder in Katwijk na?
Het klopt inderdaad dat er de afgelopen jaren veel zorgen en negatieve signalen zijn geweest over het vertrek of de krimp van de farmaceutische industrie in Nederland. [1]
- De zorgen en het vertrek: Bedrijven zoals AstraZeneca (vertrokken uit Oss naar Amsterdam voor kantoorfuncties), de sluiting van generieke producenten zoals InnoGenerics in Leiden, en prijsdruk waardoor fabrikanten zoals Teva bepaalde medicijnen minder leveren, gaven inderdaad het beeld dat de Nederlandse productiesector voor medicijnen achteruitging. Brancheorganisaties waarschuwden vaak voor onvoorspelbare regelgeving en te lage medicijnprijzen. [1, 2, 3, 4]
- De uitzondering in Katwijk: De investeerder waar je op doelt is de Amerikaanse farmareus Eli Lilly. Dit bedrijf bouwt momenteel een gigantische, ultramoderne medicijnfabriek in Katwijk (locatie Zijlhoek-De Woerd, aansluitend op het Leiden Bio Science Park). Het gaat om een enorme investering van 2,6 miljard euro die zo'n 500 directe banen oplevert. In de fabriek gaan ze vanaf circa 2030 innovatieve medicijnen maken tegen onder meer kanker, diabetes en obesitas. [1, 2, 3, 4, 5]
Hoewel er dus veel generieke pillenproductie uit Nederland is verdwenen, trekt de regio rond Leiden en Katwijk (het Life Sciences cluster) juist wel weer deze hele grote, kapitaalkrachtige producenten van innovatieve en dure geneesmiddelen aan. [1, 2, 3, 4]
)
Alles tonen
er waren toch problemen met eenvoudige producten als aspirines
Dat klopt helemaal. Er zijn in de afgelopen jaren inderdaad grote en aanhoudende leveringsproblemen geweest met juist hele basale, eenvoudige medicijnen. Dit type medicijnen noemen we generieke geneesmiddelen (medicijnen waarvan het patent is verlopen en die goedkoop nagemaakt mogen worden). [1]
Dat er tekorten zijn aan alledaagse middelen zoals bepaalde antibiotica (bijvoorbeeld amoxicilline), specifieke pijnstillers, oogdruppels of puffers (zoals salbutamol), heeft een duidelijke economische oorzaak: [1, 2]
1. De "race naar de bodem" (Prijsdruk)
Nederland hanteert een zeer streng preferentiebeleid. Zorgverzekeraars vergoeden vaak alleen de allergoedkoopste variant van een medicijn. Omdat Nederland daardoor tot de top drie van landen met de laagste medicijnprijzen in Europa behoort, verdienen fabrikanten er nauwelijks nog iets aan. Als er wereldwijd schaarste is, leveren fabrikanten hun voorraad liever aan landen waar ze er meer voor krijgen. [1, 2]
2. Afhankelijkheid van Azië
Omdat de prijzen zo extreem laag moesten, is de productie van de basis ingrediënten (de grondstoffen) voor deze eenvoudige medicijnen bijna volledig verplaatst naar lagelonenlanden zoals India en China. [1, 2]
- Soms zijn er wereldwijd nog maar één of twee fabrieken die de grondstof voor een specifiek basismedicijn maken.
- Als daar een fabriek stilvalt door een storing, een brand of een exportverbod, zit direct de hele wereld — en Nederland als eerste vanwege de lage prijzen — zonder. [1, 2, 3
- Chemische en technische producten
- Chemische producten: Plastic, brandstoffen, medicijnen en kunstmest behoren tot de grootste exportproducten van Nederlandse bodem.
- Machines en elektronica: Onder meer chipmachines (zoals die van ASML), medische apparatuur en transportmiddelen.
- Aardolieproducten: Olie wordt in de Rotterdamse haven geraffineerd tot benzine en andere producten voor Europa. [1]
Sierteelt en groen- Bloemen en planten: Nederland is wereldleider in de export van snijbloemen, tulpenbollen en kamer- en tuinplanten.
- Bomen en zaden: Ook jonge bomen voor bosbouw en landbouwzaden worden veelgekweekt. [1, 2, 3]
Metaal en bouw- Staal en metalen: IJzer en staal (geproduceerd bij Tata Steel in IJmuiden) en producten van aluminium.
- Bouwmateriaal en schepen: Jachten, baggerschepen en gespecialiseerde scheepsbouw. [1]
Wil je meer weten over de productie binnen een specifieke sector, zoals de chemie of de high-tech industrie?waren de medicijnfabrikanten niet juist aan het verlaten op de investeerder in Katwijk na?Het klopt inderdaad dat er de afgelopen jaren veel zorgen en negatieve signalen zijn geweest over het vertrek of de krimp van de farmaceutische industrie in Nederland. [1]- De zorgen en het vertrek: Bedrijven zoals AstraZeneca (vertrokken uit Oss naar Amsterdam voor kantoorfuncties), de sluiting van generieke producenten zoals InnoGenerics in Leiden, en prijsdruk waardoor fabrikanten zoals Teva bepaalde medicijnen minder leveren, gaven inderdaad het beeld dat de Nederlandse productiesector voor medicijnen achteruitging. Brancheorganisaties waarschuwden vaak voor onvoorspelbare regelgeving en te lage medicijnprijzen.
- De uitzondering in Katwijk: De investeerder waar je op doelt is de Amerikaanse farmareus Eli Lilly. Dit bedrijf bouwt momenteel een gigantische, ultramoderne medicijnfabriek in Katwijk (locatie Zijlhoek-De Woerd, aansluitend op het Leiden Bio Science Park). Het gaat om een enorme investering van 2,6 miljard euro die zo'n 500 directe banen oplevert. In de fabriek gaan ze vanaf circa 2030 innovatieve medicijnen maken tegen onder meer kanker, diabetes en obesitas.
1. De "race naar de bodem" (Prijsdruk)Nederland hanteert een zeer streng preferentiebeleid. Zorgverzekeraars vergoeden vaak alleen de allergoedkoopste variant van een medicijn. Omdat Nederland daardoor tot de top drie van landen met de laagste medicijnprijzen in Europa behoort, verdienen fabrikanten er nauwelijks nog iets aan. Als er wereldwijd schaarste is, leveren fabrikanten hun voorraad liever aan landen waar ze er meer voor krijgen. [1, 2]2. Afhankelijkheid van AziëOmdat de prijzen zo extreem laag moesten, is de productie van de basisingrediënten (de grondstoffen) voor deze eenvoudige medicijnen bijna volledig verplaatst naar lagelonenlanden zoals India en China. [1, 2]- Soms zijn er wereldwijd nog maar één of twee fabrieken die de grondstof voor een specifiek basismedicijn maken.
- Als daar een fabriek stilvalt door een storing, een brand of een exportverbod, zit direct de hele wereld — en Nederland als eerste vanwege de lage prijzen — zonder. [1, 2, 3]
De paradox met de investeerder in KatwijkDit verklaart precies de scheve situatie:
Terwijl Nederland voor eenvoudige, goedkope pillen (zoals antibiotica en basismedicijnen) afhankelijk is geworden van haperende buitenlandse ketens, bouwt een gigant als Eli Lilly in Katwijk een fabriek voor extreem dure, innovatieve medicijnen (zoals de populaire afslank- en diabetesmedicijnen). Aan die nieuwe, gepatenteerde middelen valt miljarden te verdienen, waardoor zo'n enorme investering in Nederland voor hen wel uitkan. [1, 2, 3]Hoewel de tekorten recent door overheidsmaatregelen iets zijn afgenomen, ervaren miljoenen Nederlanders er nog steeds de gevolgen van. Wil je meer weten over wat de overheid of apothekers doen om deze tekorten tegen te gaan, of heb je vragen over een specifiek medicijn dat slecht leverbaar is? [1, 2]Dit is alleen bedoeld ter informatie. Neem voor medisch advies of een diagnose contact op met een professional. AI-reacties kunnen fouten bevatten. Meer informatiehoe zit het met botenbouwMet de botenbouw in Nederland is iets bijzonders aan de hand. Terwijl de massaproductie van standaard plezierbootjes (zoals kleine zeil- en motorboten) grotendeels is verplaatst naar lagelonenlanden, is Nederland wereldwijd de absolute topkoploper in de bouw van superjachten en high-tech werkschepen. [1, 2]De Nederlandse maritieme sector draait niet op volume, maar op extreem luxe en technisch ingewikkeld maatwerk. [1]1. De koningen van de superjachtenAls de allerrijksten der aarde (miljardairs en tech-magnaten) een gigantisch jacht willen van 60, 80 of meer dan 100 meter lang, komen ze meestal naar Nederland. Bekende Nederlandse werven zoals Feadship, Oceanco en Heesen Yachts hebben orders voor jaren vaststaan. [1]- Het marktaandeel: Nederland heeft ongeveer een kwart van de wereldwijde markt voor superjachten in handen. [1]
- De specialiteit: Geen enkel schip is hetzelfde. De werven blinken uit in innovatie, zoals jachten die varen op waterstof, hybride aandrijvingen, en extreem strakke afwerkingen. [1]
- De markt koelt iets af, maar blijft sterk: Hoewel de markt na de enorme 'coronapiek' wereldwijd iets is genormaliseerd en werven last hebben gehad van sancties tegen Russische klanten, blijft de vraag naar Nederlandse topkwaliteit onverminderd groot. Werven bouwen tegenwoordig zelfs vaker 'op speculatie' (alvast beginnen zonder koper) omdat klanten direct willen instappen.
2. High-tech werkschepen en defensieNaast de luxe jachten bouwt Nederland veel gespecialiseerde schepen voor de industrie:- Baggerschepen en offshore: Werven zoals Damen Shipyards en Royal IHC bouwen complexe schepen voor de aanleg van windmolenparken op zee, baggerschepen en sleepboten.
- Militaire scheepsbouw: De overheid investeert fors om de eigen marine- en defensiescheepsbouw in Nederland te houden. Nederland wil zelfvoorzienend zijn om vitale infrastructuur op zee (zoals internetkabels) te kunnen beschermen. [1]
Wat zijn de grote uitdagingen?De botenbouw in Nederland kampt eigenlijk met twee grote luxeproblemen:- Personeelstekort: Het bouwen van deze schepen is pure kunst en hoogstaand handwerk. Er is een schreeuwend tekort aan lassers, elektriciens, scheepsbouwers en ingenieurs, waardoor werven soms zelf interne scholen (academies) opzetten om personeel op te leiden.
- Ruimte: De jachten worden zo groot dat ze soms nauwelijks nog onder de Nederlandse bruggen door passen of door de smalle sluizen naar de Noordzee geloodst kunnen worden.
Kortom: we bouwen misschien minder alledaagse sloepen en zeilboten dan vroeger, maar op het gebied van miljardenjachten en complexe zeeschepen is de Nederlandse botenbouw een absolute economische motor.
De Nederlandse maritieme sector draait niet op volume, maar op extreem luxe en technisch ingewikkeld maatwerk. [1]
Geen opmerkingen:
Een reactie posten